Infectieuze hersenaandoeningen bij huisdieren – oorzaken, symptomen & behandeling

Infectieuze hersenaandoeningen worden veroorzaakt door ziekteverwekkers zoals parasieten, bacteriën, virussen of schimmels die de hersenen en/of hersenvliezen binnendringen. Deze infecties leiden tot ontsteking van het hersenweefsel en hersenvliezen (encefalitis of meningo-encefalitis), wat ernstige neurologische verschijnselen kan veroorzaken. Bij honden en katten zijn, feliene infectieuze peritonitis virus (FIP), toxoplasmose, neosporose en bacteriële infecties de meest voorkomende oorzaken. In dit artikel bespreken we de oorzaken, symptomen, diagnose, behandeling en prognose van infectieuze hersenaandoeningen bij huisdieren.

Wat zijn infectieuze hersenaandoeningen?

Infectieuze hersenaandoeningen zijn ontstekingen van de hersenen of hersenvliezen veroorzaakt door ziekteverwekkers. Deze kunnen via het bloed, vanuit een naburige infectie (zoals oor- of neusinfectie) of rechtstreeks na trauma of operatie de hersenen bereiken. De infecties veroorzaken vaak ernstige klachten en vragen om snelle behandeling.

Welke dieren lopen risico?

Zowel honden als katten lopen risico, vooral tijdens periodes van verminderde weerstand, bijvoorbeeld heel jonge kittens en pups, of verouderde verzwakte dieren.

Oorzaken van infectieuze hersenaandoeningen

De belangrijkste infectieuze oorzaken zijn:

• Parasitaire infecties: Toxoplasma gondii (kat), Neospora caninum (hond)
• Bacteriële infecties: vaak na oorinfecties, neusinfecties of bloedvergiftiging
• Virale infecties: bij honden o.a. hondenziektevirus, bij katten o.a. FIP
• Schimmelinfecties: zeldzaam, meestal bij immuun gecompromitteerde dieren of dieren met schimmelinfecties in de neus die zo verder richting de hersenen verspreiden.

Symptomen bij hond en kat

De symptomen variëren per ziekteverwekker, maar veel voorkomende klachten zijn:

• Ataxie (wankel lopen)
• Zwakte of verlamming
• Evenwichtsstoornissen
• Epilepsie aanvallen
• Gedragsveranderingen/ veranderingen in bewustzijn
• Koorts en lusteloosheid

Diagnose van infectieuze hersenaandoeningen

De diagnose wordt gesteld door een combinatie van klinisch en neurologisch onderzoek, bloedtesten en beeldvorming. MRI en CT laten ontstekingshaarden zien. Liquoronderzoek (hersenvochtanalyse) geeft aanwijzingen voor ontsteking en kan soms de ziekteverwekker aantonen.

Behandeling van infectieuze hersenaandoeningen

Medicatie

De behandeling is afhankelijk van de oorzaak:

• Toxoplasmose/Neosporose: antibiotica zoals clindamycine
• Bacteriële infecties: gerichte antibiotica afhankelijk van kweekresultaten
• Virale infecties: ondersteunende behandeling, antivirale therapie is beperkt, maar sinds recent is er wel een werkzame therapie voor FIP
• Schimmelinfecties: antischimmelmiddelen, maar prognose vaak voorzichtig

Ondersteunende therapie

Naast specifieke medicatie krijgen dieren vaak pijnstilling, ontstekingsremmers en zo nodig anti-epileptica. Fysiotherapie en revalidatie kunnen helpen bij het herstel van spierkracht en coördinatie.

Meer weten?

Lees meer over onze diensten binnen de neurologie en interne geneeskunde. Onze gespecialiseerde dierenartsen binnen Nesto hebben ervaring met infectieuze hersenaandoeningen en begeleiden u en uw huisdier tijdens het behandel- en herstelproces.

Veelgestelde vragen (FAQ)

Wat zijn infectieuze hersenaandoeningen?

Ontstekingen van hersenen of hersenvliezen veroorzaakt door ziekteverwekkers zoals parasieten, bacteriën, virussen of schimmels.

Welke dieren lopen risico?

Zowel honden als katten.

Hoe wordt de diagnose gesteld?

Met bloedtesten, beeldvorming (MRI/CT) en liquoronderzoek.

Hoe worden ze behandeld?

Met antibiotica of antiprotozoaire middelen afhankelijk van de oorzaak, aangevuld met ondersteunende therapie.

Wat is de prognose?

Afhankelijk van de ziekteverwekker en de snelheid van behandeling.